Jakie podręcznik wybierać dla uczniów?

Kilka podręczników doskonale zaspokaja potrzeby różnych uczniów w szkole. Zazwyczaj nauczyciele podają gotowe informacje za pomocą podręcznika, dzięki któremu można narzucić wiedzę, nie wyobrażają sobie innego podręcznika, który jest zmuszony bardziej aktywizować uczniów.

Jakie są największe różnice między podręcznikami?

Ciekawe podręczniki, doceniane przez światowe organizacje, często nie są bardziej popularne od wielu innych, podobne koncepcyjnie, różnią się jedynie percepcją w zależności od ich twórców. Trzymają się one oryginalnej koncepcji edukacji, poświęconej przekazaniu całej znanej podstawowe wiedzy, tylko publikacja wiedzy, nie do dostosowania, bez odniesienia do wydarzeń mających miejsce w konkretnej społeczności, tu i teraz, bez analizowania różnych źródeł wiedzy. Ze względu na ograniczoną przestrzeń, podręczniki te pokazują jedynie umiejscowienie danych elementów rzeczywistości, bez uwzględnienia różnych kontekstów społecznych i kulturowych.

Jakich podręczników potrzebują nauczyciele i uczniowie?

Z rozmów z nauczycielami wynika, że niestety czekają oni na kolejne podręczniki, w których można znaleźć prawie wszystko. Na przykład najnowsze WSiP podręczniki (https://www.taniaksiazka.pl/wydawnictwo/wsip), które pozwalają uczniowi na samodzielne budowanie wiedzy o konkretnych przyczynach, gdzie nie zawsze podane są prawie wszystkie dane, ale stawiane są pytania. Takie książki nie cieszą się zwykle dużą popularnością. Ponadto, wymagają one bogatej wiedzy ciągle aktualizowanej przez nauczyciela, a także myśli pochodzących od niego.

Jakie są niektóre z zalet wykorzystania podręcznika na lekcji?

Niektórzy nauczyciele decydują się nie korzystać z podręcznika na zajęciach i pozwalają uczniom rozwijać ich własną, specyficzną wiedzę. Nie można jednak odmówić podręcznikom roli w pomaganiu uczniom w odnalezieniu się w lekcjach domowych. W tym podejściu zapewniają one możliwość korzystania z informacji wykorzystywanych w podręczniku i zwiększają zrozumienie problemów przez uczniów w ramach przedmiotów. Daje to możliwość głębszego zapoznania się z informacjami zawartymi w podręczniku.

Czy wszyscy uczniowie zawsze potrzebują podręczników?

Z rozmów z uczniami zdaje się wynikać, że nie wszyscy uczniowie wymagają podręczników, aby je opanować. Często jednak potrzebują satysfakcji z zastanawiania się nad pytaniami. Być może spodoba im się podręcznik w prostym języku, który uczeń może zrozumieć. Chcą podręczników, które zawsze mogą być jasne, czytelne i kolorowe. Niektórzy uczniowie potrzebują ciekawostek w podręczniku.

 

Jaką rolę w edukacji odgrywa dany podręcznik?

Mimo, że wyraźnie istnieje podstawa programowa do jednego przedmiotu, a ponadto podręcznik, przypomina się nauczycielom, że nauczanie powinno odbywać się według określonego programu, a nie podręcznika, a funkcja podręcznika zależy od tego, jak dany nauczyciel wykorzystuje go w procesie nauczania i jak korzystają z niego uczniowie w czasie lekcji. Nawet te doskonałe podręczniki WSiP to chyba za mało w szkole.

Jak to możliwe, że dany podręcznik nie zapewnia całej wiedzy?

Czasami można odnieść wrażenie, że niektórzy nauczyciele znajdują sposób na to, by myśleć, że celem ich pracy jest zawsze zawarcie informacji z podręcznika w głowach poszczególnych uczniów, a przecież uczniowie muszą mieć dostęp do świata z poza lekcji. Podręcznik nie zastąpi informacji o świecie. Podkreślono samodzielność danego nauczyciela w interpretacji warunków programu nauczania (wyznaczania celów), zwracając uwagę, że dana publikacja przedstawia tylko jedną z wielu możliwych wersji nauczania z uwzględnieniem zapisów programu.

Jakie są główne funkcje danego podręcznika?

Funkcje podręcznika odnoszą się do konkretnego komunikatu. Zwraca się uwagę na szczególną systematyzację, a także logiczny układ informacji w obrębie podręcznika, uwzględniając opinie o nauczaniu. Funkcja informacyjna pokazuje funkcję zapytania dla danej publikacji. Dotychczasowa dydaktyka stoi na stanowisku, iż podany podręcznik nie może przedstawiać wyników nauki i wiedzy neuronaukowej w gotowej formie, a jedynie tak, aby uczeń biernie przyswoił sobie pewien zakres informacji. Postuluje się, aby np. WSiP podręczniki ze strony www.taniaksiazka.pl, były tak skonstruowane, żeby:

  • inspirowały konkretnego ucznia do samodzielnego studiowania,
  • wymagały od niego umysłowej witalności i twórczej sprawności,
  • wzbudzały zainteresowanie i chęć do uczenia się określonego przedmiotu.

Jak powinna być przedstawiona w podręczniku dana podstawa programowa?

W tekście konkretnego podręcznika mogą znajdować się szczegółowe instrukcje dotyczące tego, co należy powiedzieć. Wiadomości zawarte w podręczniku są często podawane w taki sposób, że inspirują ucznia do dalszych poszukiwań według różnych źródeł. Na przykład, informacje o prezentowanym zjawisku nie zawsze są wyczerpujące. Jednocześnie dozwolone będzie wiele różnych treści w podręczniku, lub wielki podręcznik encyklopedyczno-schematyczny, doskonały, wzorcowy, strukturalny, odpowiadający myśli o aktywnym kształceniu. Informacje zawarte w danej książce powinny służyć rozwojowi ucznia, a więc powinny być zgodne z kierunkami, postawą i nauczaniem.

 

Jaki podręcznik będzie zawsze zgodny z oczekiwaniami nauczycieli i uczniów?

W opinii wydawców podręczników koncepcję tychże można zbadać co najmniej częściowo poprzez zapoznanie się z informacjami zawartymi w podręcznikach, popularnością podręczników wśród ich poszczególnych odbiorców, jaką np. cieszą się WSiP podręczniki, czy też sloganami reklamowymi zachęcającymi do ich nabycia.

W jaki sposób dobre podręczniki wpływają na uczniów?

Najlepsze są podręczniki zachęcające do prowadzenia własnych badań, wymagające odpowiedzi na niejednoznaczne problemy, dyskutujące o własnych ustaleniach, a tym samym bez podawania oczywistych odpowiedzi na każde postawione pytanie.

Jakie błędy popełniają wydawcy podręczników szkolnych?

Dlatego wydawca dostarcza uczniowi i nauczycielowi pełną łatwość i komfort przekazywania pewnej gotowej wiedzy, bez uświadamiania uczniowi i nauczycielowi, że wiedza jest wiedzą danej osoby, skonstruowaną przez autora i podaną w sposób sugerujący, że może to być jedyny właściwy sposób widzenia. Zagadnienia i zadania co rusz odnoszą się do treści dostarczonego podręcznika, nie zmuszają ucznia do mówienia o problemach naukowych, rozważania ich, wyciągania wniosków, rozwiązywania problemów, które zostały całkowicie jednoznacznie rozwiązane w tekście, a naprawdę wystarczy odszukać dowolny fragment w tekście, aby problem rozwiązać prawidłowo. Podręcznik podobny do tego upewnia niektórych pedagogów i samych uczniów, że nauka skupia się tylko na poznaniu odpowiedniego doboru nazw i terminów.

Czy cena podręcznika ma duże znaczenie?

Pierwszym i niezwykle istotnym kryterium pozyskania danego wydawcy (trudno się temu dziwić) będzie rachunek ekonomiczny, mierzony liczbą sprzedanych książek. Produkcja podręcznika musi być poprzedzona podstawowymi trendami rynkowymi i wynikać z życzeń klientów, którymi w tym przypadku są uczniowie, a także ich rodzice, ale wybór publikacji, a co za tym idzie sprzedaż, jest kreowany głównie przez nauczyciela.

Jak perspektywa nauczyciela może wpłynąć na publikację?


Reklama skierowana jest również do niego, to przede wszystkim jego potrzeby, a także prywatna wizja edukacji realizowana przez wydawcę. Nauczyciel ma ułatwione zadanie, bo jak pokazuje przykład WSiP podręczniki pomagają w nauce. Aby podręcznik dobrze się promował, nigdy nie powinien być zbyt postępowy. Nowe koncepcje podręcznikowe mogą nie podobać się recenzentom, a więc prawdopodobnie nie są wybierane przez nauczycieli. Wymusza to ożywczy sposób kształcenia, wymagający zmiany zachowania, dłuższej energii w opracowywaniu poszczególnych kwestii.